Энэ онд бүрэн эрхийн хугацаа нь дуусгавар болж буй УИХ-д ажлаа тайлагнадаг төрийн байгууллагуудын гишүүдийн талаарх мэдээллийг хүргэе.
СЕХ-НЫ ГИШҮҮН Э.ТҮВШИНЖАРГАЛ, Д.ДАВАА-ОЧИР НАРЫН БҮРЭН ЭРХИЙН ХУГАЦАА ДУУССАН
Сонгуулийн ерөнхий хороо:
Сонгуулийн ерөнхий хороо нь Ерөнхийлөгч, УИХ болон бүх шатны ИТХ-ын сонгууль, бүх нийтийн санал асуулгыг улс орон даяар хуулийн дагуу, шударга, нээлттэй зохион байгуулах үүрэг хүлээдэг. Монгол Улсын ардчилсан тогтолцооны суурь болсон сонгох, сонгогдох эрхийг бодитоор хэрэгжүүлэгч, бие даасан, хараат бус тусгайлсан институци юм. Хорооны дарга, нарийн бичгийн даргыг хорооны гишүүдийн дотроос УИХ-ын даргын санал болгосноор УИХ томилно. Хорооны дарга, нарийн бичгийн дарга нь орон тооны байна.
Тэгвэл СЕХ-ны гишүүн Э.Түвшинжаргал, Д.Даваа-Очир нарын бүрэн эрхийн хугацаа нь 2026 оны наймдугаар сарын 28-нд дуусчээ.
Тэднийг 2020 оны наймдугаар сарын 28-ны өдөр УИХ-аас СЕХ-ны гишүүнээр нэр дэвшиж, томилж байв. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Д.Даваа-Очирыг Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнд нэр дэвшүүлж байсан бол УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооноос Э.Түвшинжаргалыг нэр дэвшүүлэн УИХ-ын чуулганаар томилсон байдаг.
Э.Түвшинжаргал нь УИХ-ын Тамгын газрын Хууль эрх зүйн хэлтсийн дарга, улсад 30 гаруй жил ажиллаж байгаа бөгөөд үүнээс төрийн албанд 18 дахь жилдээ ажиллаж байгаа туршлагатай. 1999 онд Академийн Удирдахуйн ухааны сургуулийг төрийн удирдлагын магистр зэрэгтэй тус тус төгссөн. Мөн 2001-2009 онд “Од консалтинг” хууль зүйн товчоонд хуулийн зөвлөх, гүйцэтгэх захирал, мөн 2001-2009 онд “Глобал телеком” компанид хуулийн зөвлөх, Монголын өмгөөлөгчдийн холбоонд өмгөөлөгч, “Тэрэлж Алтай” ХХК-ийн захирал, 2009-2012 онд Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хуулийн хэлтэст зөвлөх, 2012-2014 онд Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны ажлын албаны ахлах зөвлөх, 2014-2015 онд УИХ-ын Тамгын газрын Эрх зүйн шинжилгээний албаны ахлах зөвлөх, 2015-2016 онд Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны ажлын албаны ахлах зөвлөх, 2016 оноос УИХ-ын Тамгын газрын Хууль эрх зүйн хэлтсийн даргаар ажиллаж байжээ.
Харин ҮАБЗ-ийн Ажлын албаны дарга Д.Даваа-Очир нь 1982-1987 онд ОХУ-ын Дотоод явдлын яамны академид эрх зүйч мэргэжлээр тус тус суралцаж төгсчээ. Мөн 2005 онд ОХУ-ын Дотоод явдлын яамны академид хууль зүйн ухааны докторын зэрэг, 2006 онд профессор цол хамгаалсан бөгөөд 40 орчим жил төрийн албанд ажилласан нэгэн. Өнгөрсөн хугацаанд нийслэлийн Шийдвэр гүйцэтгэх газрын дарга, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газрын Сургалтын төвийн захирал, Цагдан хорих 461 дүгээр ангийн дарга, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газрын дэд дарга, Төрийн албаны зөвлөлийн гишүүнээр тус тус ажиллаж байжээ.
ТӨВ БАНКНЫ ДЭД ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Г.ЭНХТАЙВАНЫ БҮРЭН ЭРХИЙН ХУГАЦАА ДУУССАН
Монголбанк:
Төв банкны дэд ерөнхийлөгч Г.Энхтайваны бүрэн эрхийн хугацаа 2026 оны тавдугаар сарын 7-нд дууссан байна. Монголбанк нь Монгол Улсын мөнгөний бодлогыг тодорхойлж, бие даан хэрэгжүүлэгч Төв банк бөгөөд үндэсний валют төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангах гол зорилготой байгууллага.
УИХ-ын чуулганаар 2020 онд Монголбанкны дэд ерөнхийлөгчөөр Г.Энхтайванг томилж байв. Монголбанкны ерөнхийлөгч асан Н.Баяртсайханыг чөлөөлж, түүний оронд дэд ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэнг томилж байсан. Ингэснээр Монголбанкны дэд ерөнхийлөгчийн шинээр томилох шаардлага үүссэн юм. Үүний дагуу тус албан тушаалд Г.Энхтайваныг нэр дэвшүүлжээ. УИХ-ын чуулганы хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх нь Г.Энхтайваныг Монголбанкны дэд ерөнхийлөгчөөр томилохыг дэмжиж байсан.
Түүний хувьд 2007-2011 онд СЗХ-ны Даатгалын хэлтсийн хяналтын ажилтан, Олон улсын хамтын ажиллагааны газрын ахлах ажилтан, 2011-2012 онд Гадаад харилцааны яам Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, гадаад худалдааны хэлтсийн атташе, 2013-2015 онд Их Британи улсын "Bank of America Merrill Lynch" глобал комплаенсийн хэлтсийн шинжээч, 2015-2018 онд Хөдөө аж ахуйн давхар даатгалын корпорацийн гүйцэтгэх захирал, 2018-2020 онд Монголын үндэсний давхар даатгалын корпорацийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байжээ.
Санхүүгийн зохицуулах хорооны орон тооны гишүүн Н.Хүдэрчулуун болон Т.Цэрэнбадрал нарын бүрэн эрхийн хугацаа 2025 оны нэгдүгээр сарын 31-нд дууссан байна. Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдаанаар Т.Цэрэнбадрал, Н.Хүдэрчулуун нарыг СЗХ-ны орон тооны гишүүнээр 2020 оны нэгдүгээр сарын 31-ний өдөр томилж байв. Санхүүгийн зохицуулах хороо нь банкнаас бусад санхүүгийн салбар болох хөрөнгийн зах зээл, даатгал, банк бус санхүүгийн байгууллагууд, хадгаламж зээлийн хоршоодын тогтвортой байдлыг хангах, хөрөнгө оруулагчид болон үйлчлүүлэгчдийн эрхийг хамгаалах зохицуулагч байгууллага юм.
Т.Цэрэнбадрал нь МУИС-ийн Олон улсын харилцааны дээд сургуулийг гадаад албаны ажилтан, 2002 онд СЭЗДС-ийг эдийн засагч, нягтлан бодогч мэргэжлээр төгсчээ. 2014 онд Австралийн үндэсний их сургуулийн бизнесийн удирдлагын магистр хамгаалсан байна. Мөн 2001-2004 онд Гадаад хэргийн яамны Төрийн захиргааны удирдлагын газрын мэргэжилтэн, 2004-2007 онд Монгол Улсаас Япон улсад суугаа Элчин сайдын яаманд атташе, 2008-2014 онд СЗХ-ны Үнэт цаасны газарт хянан шалгагч, 2014-2016 онд орон тооны бус зөвлөх, 2014-2016 онд Монгол Улсаас Япон улсад суугаа Элчин сайдын яаманд Олон нийтийн асуудал хариуцсан ажилтан, 2017-2019 онд СЗХ-ны Үнэт цаасны газрын дарга, орлогч дарга, 2019 оны есдүгээр сараас “Тавантолгой төмөр зам" ХХК-ийн Санхүү, хөрөнгө оруулалтын газрын даргаар ажиллаж байжээ.
Н.Хүдэрчулуун нь 2000-2004 онд МУИС-ийн Эдийн засгийн сургуулийг эдийн засагч-статистикч мэргэжлээр төгссөн. Мөн 2005-2007 онд ЭМШУИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн ухааны сургуульд магистрын зэрэг хамгаалсан бөгөөд 2009-2012 онд ЭМШУИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн ухааны сургуульд нийгмийн эрүүл мэндийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан байна. Тэрбээр 2004-2016 онд ЭМШУИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн ухааны сургуульд багш, ахлах багш, тэнхимийн эрхлэгч, 2016 онд Санхүүгийн зохицуулах хорооны Судалгаа, эрсдлийн шинжилгээний хэлтсийн дарга, 2017 оноос Санхүүгийн зохицуулах хорооны Мэдээлэл, технологийн хэлтсийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр ажиллаж байжээ.
ХЭҮК-ЫН ДАРГА БОЛОН 4 ГИШҮҮНИЙ БҮРЭН ЭРХИЙН ХУГАЦАА ДУУСЧ БАЙНА

Хүний эрхийн үндэсний комисс:
ХЭҮК-ын дарга Д.Сүнжид, гишүүн Г.Нарантуяа, Б.Энхболд, Х.Мөнхзул, Ж.Хунан нарын бүрэн эрхийн хугацаа 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 6-нд дуусч байна. Комиссын даргыг гишүүдийн дотроос УИХ-ын даргын санал болгосноор зургаан жилийн хугацаагаар УИХ нэг удаа томилно. Комиссын гишүүнийг нэг удаа улираан томилж болдог байна. Үндсэн хууль болон олон улсын гэрээнд заасан хүний эрх, эрх чөлөөг сахиулах, хамгаалах, зөрчигдөхөөс урьдчилан сэргийлэх чиг үүрэгтэй хараат бус байгууллага юм.
УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар /2020.11.06/ Хүний эрхийн үндэсний комиссын гишүүдийг томилж байв. ХЭҮК өмнө нь гурван гишүүнтэй байсан бол шинээр батлагдсан хуулиар комиссын гишүүдийн тоог тав болгон нэмэгдүүлэх, жендэрийн харьцааг тэнцвэртэй байлгах үүднээс нийт гишүүдийн 40-өөс доошгүй хувь нь аль нэг хүйсийн төлөөлөл байхаар тусгасан байдаг. Комиссын гишүүнд нэр дэвшигч хууль зүйн өндөр мэргэшилтэй, хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр ажилласан туршлагатай, 35 нас хүрсэн Монгол Улсын иргэн байх бөгөөд Комиссын даргыг гишүүдийн дотроос УИХ-ын даргын санал болгосноор зургаан жилийн хугацаагаар УИХ нэг удаа томилно гэж заажээ. Үүний дагуу 19 хүн ХЭҮК болон Эрүү шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх асуудал эрхэлсэн гишүүний сонгон шалгаруулалтад оролцох хүсэлт гаргаснаас комиссын гишүүнээр Д.Сүнжид, Ж.Хунан, Г.Нарантуяа, Б.Энхболд, Х.Мөнхзул нар сонгогдож байв. Ингээд бүрэн эрхийн хугацаа дууссан ХЭҮК-ын гишүүдийг танилцуулж байна.
ХЭҮК-ын дарга Д.Сүнжид:

Боловсрол, мэргэжил:
1983-1993 онд Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын 1 дүгээр дунд сургууль төгссөн.
1994-1998 онд МУИС-ийн Хууль Зүйн Сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр бакалавр зэрэгтэй төгссөн.
1998-1999 онд МУИС-ийн Хууль Зүйн Сургуульд хууль зүйн ухааны магистрын зэрэг хамгаалсан.
2000-2002 онд ХБНГУ-ын Максимилианы Их Сургуулийн Хууль зүйн факультетад олон улсын харьцуулсан эрх зүйн магистр /LL.M/ зэрэг хамгаалсан.
2006-2009 онд ХБНГУ-ын Мьюнхэн хотын Людвиг-Максимилианы Их Сургуулийн Хууль зүйн факультетад нийтийн эрх зүйн чиглэлээр “Тэгш эрхийн зарчмын хэрэгжилт, тухайлан ялгаварлан гадуурхалтыг хориглох зарчмын хэрэгжилтийг Герман болон Монгол улсын эрхзүйд харьцуулах нь” сэдвээр хууль зүйн докторын /Dr.jur/ зэрэг хамгаалсан.
Ажлын туршлага:
2002-2003 онд ШУА-ийн Философи, социологи, хүний эрхийн хүрээлэнгийн Хууль зүйн судалгааны төвийн судлаачаар,
2003-2012 онд Нийслэлийн Өмгөөлөгчдийн зөвлөлийн гишүүн, өмгөөлөгчөөр,
2005-2012 онд “Хөгжлийн төлөө төв” ТББ-ын гүйцэтгэх захирлаар,
2009-2014 онд Хууль зүйн яамны Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын даргаар,
2014-2015 онд Хууль зүйн яамны Төрийн захиргааны удирдлагын газрын даргаар,
2015-2017 онд ЕТГ, ШХА-ын хамтарсан “Иргэдийн оролцоо” төслийн зохицуулагчаар,
1998 оноос одоог хүртэл Удирдлагын академийн эрх зүйн тэнхимийн багш, ахлах багш, дэд профессор,
2017 оноос ХЗДХЯ, ШХА-ын хамтарсан “Иргэдийн оролцоо II” төслийн зохицуулагчаар тус тус ажиллаж байна.
ХЭҮК-ын гишүүн Х.Мөнхзул:

Боловсрол, мэргэжил:
1982-1992 онд Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт хотын 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийг төгссөн.
1993-1997 онд МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр,
2004-2007 онд Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийг Англи хэлний орчуулагч мэргэжлээр,
2015-2016 онд Удирдлагын академид Төрийн захиргааны менежмент мэргэжлээр, 2016
2017 онд Удирдлагын академид Төрийн удирдлагын магистраар тус тус төгссөн.
Ажлын туршлага:
1997-1998 онд Сонгинохайрхан дүүргийн шүүхийн Тамгын газарт нарийн бичгийн даргаар,
1998-2002 онд Хүчирхийллийн эсрэг үндэсний төвд хуулийн зөвлөхөөр,
2002-2009 он Хүчирхийллийн эсрэг үндэсний төвд Эрх зүйн шинэчлэл хөтөлбөрийн зохицуулагчаар,
2009-2011 онд Хүний эрхийн Үндэсний Комисст Бодлого, дүн шинжилгээ хариуцсан референтээр,
2011-2013 Хүний эрхийн Үндэсний Комисст Сургалт, сурталчилгааны хэлтсийн даргаар, 2013-2015 Хүний эрхийн Үндэсний Комисст Захиргаа, хамтын ажиллагааны хэлтсийн даргаар,
2015 оноос Хүний эрхийн Үндэсний Комисст Олон улсын гэрээ эрх зүй, хамтын ажиллагааны хэлтсийн ахлах референтээр тус тус ажиллаж байна.
ХЭҮК-ын гишүүн Б.Энхболд:

Боловсрол, мэргэжил:
1992-2002 онд Ховд аймгийн Жаргалант сумын 2 дугаар дунд сургуулийг төгссөн.
2003-2007 онд Монгол Улсын Цагдаагийн академийг эрх зүйч мэргэжлээр төгссөн.
2007-2009 онд Монгол Улсын Цагдаагийн академид Хууль зүйн ухааны магистр,
2016 онд БНСУ-ын Кёонгги их сургуульд Хууль зүйн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.
Ажлын туршлага:
2002-2003 онд Ховд аймгийн Цагдаагийн хэлтсийн хэв журмын тасагт хэв журмын цагдаагаар,
2007-2008 онд Цагдаагийн академийн цагдаагийн анхан шатны сургалтын төвд багшаар,
2008-2011 онд Цагдаагийн сургуульд Эрүүгийн эрх зүй, криминологийн тэнхимд багшаар,
2011-2013 онд Дотоод хэргийн их сургуульд Эрүүгийн эрх зүйн тэнхимийн ахлах багшаар,
2013-2016 онд БНСУ-ын Кёонгги их сургуульд Гэмт явдал судлалын төвийн ахлах судлаачаар,
2016-2017 онд Хууль сахиулахын их сургуульд эрдэм шинжилгээ инновацын газрын цагдаагийн судлалын төвд эрхлэгчээр,
2017-2019 онд Хууль сахиулахын их сургуульд Эрүүгийн эрх зүй, криминологийн тэнхимийн эрхлэгчээр,
2019 оноос одоог хүртэл Дотоод хэргийн их сургуульд Эрүүгийн эрх зүй, криминологийн тэнхимийн эрхлэгчээр тус тус ажиллаж байна.
ХЭҮК-ын гишүүн Г.Нарантуяа:

Боловсрол, мэргэжил:
1988-1998 онд Баруун-Урт, 1 дүгээр 10 жилийн дунд сургуулийг төгссөн.
1998-2003 онд МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр,
1999 – 2002 онд МУИС-ийн Гадаад хэл, соёлын сургуулийг орчуулагч мэргэжлээр төгссөн.
2008-2009 онд Мельбурны Их Сургуульд хууль зүйн магистр,
2012-2017 онд Австралийн Үндэсний Их Сургуульд олон улсын нийтийн эрх зүй, хүний эрхийн гэрээний хэрэгжилтийн асуудлаар докторын зэрэг хамгаалсан.
Ажлын туршлага:
2002-2003 онд Либерал эмэгтэйчүүдийн оюуны сан хөтөлбөрийн зохицуулагчаар,
2003-2004 онд Газрын тосны Хэрэг эрхлэх газарт мэргэжилтнээр,
2004-2012 онд Хүний эрхийн Үндэсний Комисст референт, ахлах референт, ажлын албаны даргаар,
2012-2017 онд Австралийн Үндэсний Их Сургуульд докторант судлаачаар,
2016 оноос өнөөг хүртэл хараат бус шинжээчээр ажиллаж байна.
ХЭҮК-ын гишүүн Ж.Хунан:

Боловсрол, мэргэжил:
1987-1997 онд Орос-Монголын хамтарсан 3 дугаар сургуулийг төгссөн.
1999-2003 онд Ёотвөш Лорандын нэрэмжит Шинжлэх ухааны их сургуульд Төр, эрх зүйн ухааны бакалавр,
2003-2006 онд Ёотвөш Лорандын нэрэмжит Шинжлэх ухааны их сургуульд Төр, эрх зүйн ухааны магистрын зэрэг хамгаалсан.
Ажлын туршлага:
2005-2007 онд ХЗДХЯ-ны Хууль зүйн бодлогын газар, Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны хэлтэс, Хүний эрхийг хангах үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх Ажлын албанд тус тус мэргэжилтнээр,
2007-2011 онд НҮБХХ-ийн “Хууль зүйн үйлчилгээний хүртээмж ба Хүний эрх” төслийн зохицуулагчаар,
2011-2013 онд НҮБХХ-ийн “Эрх зүйн чадавхыг нэмэгдүүлэх замаар ядуурлыг бууруулах нь” төслийн зохицуулагчаар,
2013-2016 онд Партнерс Форевер ХХК-ийн хуульчаар,
2016-2017 онд Нээлттэй нийгэм форумын Эрх зүйн чадавхыг дээшлүүлэх нь төслийн зөвлөхөөр,
2016-2017 онд Монголын Хуульчдын холбооны Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны хэлтсийн даргаар,
2017-2019 онд Монголын Хуульчдын холбооны Ерөнхийлөгчөөр тус тус ажилласан.
3,605.46




















































Зочин 2026-11-06 192.82.92.42
Баахан шаардлагагуй, ажилладаггуй байгууллагууд!!! Терийгцомхотгох хэрэгтэй. СЕХ байнгын байх шаардлагагуй.
зочин 2026-11-06 103.212.118.54
Хүний эрхийн комисс гэж гоё нэртэй дүлий байгууллага. Татвар төлөгчдийн мөнгөөр ийм албан тушаалтнуудыг тэжээх хэрэг огт байхгүй. Эсхүл энэ байгууллагыг Шаарийбуу багш шиг тууштай, тэмцэж чаддаг хүнээр толгойлуулах хэрэгтэй.
Туяа 2026-11-06 103.212.162.23
Яг үнэн. Шаарийбуу багш сайн хийнэ дээ.
Найз Адья 2026-11-06 202.55.187.103
ХЭҮК-ын дарга Сүнжид, гишүүн Нарантуяа, гишүүн Мөнзул нарыг дахин сонгож болохгүй. Юу ч хийхгүй, зүгээр л гадаад орноор зугаалж явсаар байгаад ирсэн байдаг юм.
Та нар гадаад томилолтын тайланг нь үзээрэй. Үр дүнгүй, татвар төлөгчдийн мөнгөөр аялж, зугаалсан хүмүүс.
Нэргүй 2026-11-06 202.9.40.47
уугуул амеркчууд одоо яаахийн цагаачдаа хөөж гархийм уу снглд оруулхгүй бхийм уу снгуулийн хүчнгүй болхиймуу нэг ёсндоо цгаачд снгууль өгсн гсг үг.
Нэргүй 2026-11-06 202.9.40.47
нүүдлчдд хүртд яг ийм бгаа монгол гээд бгаа манж хужаагууд эзлцн улсд гэгч бас ийм нүүдэлчд цөөн манж хужаагууд олн.
Нэргүй 2026-11-06 202.9.40.47
амеркийн уугуул амеркуудн цөөн цагаачд нь олн болхоор угуул амеркчуудн гарч ирэхд хүнд цагаачдн олн болхоор либрлиууд олн тэгхээр снгууль явуулаад угуул амкрки хүн гарч ирэх боломжгүй шахуу.