niitlelch.mn · Архивлагдсан хувь Архивласан: 2026-11-22 16:04 UTC Эх: https://news.mn/r/2895360/ c4c7194fcdbe34c2… ← niitlelch.mn руу буцах

Оюутолгойн баялаг яагаад Монголд ногдол ашгаас илүү өрийн дарамт үүсгэж байна вэ?

Оюутолгойн баялаг яагаад Монголд ногдол ашгаас илүү өрийн дарамт үүсгэж байна вэ?

Оюутолгойн баялаг яагаад Монголд ногдол ашгаас илүү өрийн дарамт үүсгэж байна вэ?

 Оюутолгойн зээлийн хүү өдөр бүр 10.2 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэж байна. Монголын нэг иргэнд ногдуулан тооцвол өдөрт бараг 80 цент болно. Манай газрын хэвлийд ойролцоогоор 187 тэрбум долларын үнэлгээтэй баялаг бий. Оюутолгойд нэг монгол хүнд ногдох 52,500 доллараас дээш баялаг ашиглагдалгүй байна. Харин уурхайн 34 хувийг эзэмшдэг Монгол Улс энэ бүх хугацаанд нэг ч долларын ногдол ашиг аваагүй.

Монгол Улсын Сангийн сайд З. Мэндсайхан долдугаар сард “Rio Tinto”-той хийсэн хэлэлцээний үр дүнд уурхайн зээлийн хүүгийн өдөр тутмын зардал 13.6 тэрбум төгрөгөөс 10.2 тэрбум төгрөг буюу ойролцоогоор 2.83 сая доллар болж буурсныг мэдээлсэн.

Засгийн газар үүнийг ялалт хэмээн нэрлэв.

Өмнө нь Оюутолгойн зээлийн хүүд монгол хүн бүрд ногдох хэмжээгээр өдөрт нэг доллараас илүү төлж байв. Одоо ойролцоогоор 80 цент. Өдөр бүр. Бидний хүн нэг бүрээс, нярай хүүхэд болон ахмад настныг ч оролцуулан. Энэ нь олон нийтийн шууд шийдвэрээр тогтоогоогүй өдөр тутмын санхүүгийн ачаалал мэт харагдаж байна.

Гол асуулт нь энэ: манай газрын баялаг яагаад ийм их өрийн дарамтад орсон байхад “Rio Tinto” уурхайг удирдсаны төлбөрөө авсаар, Монгол Улс түүнээс өнөөг хүртэл ногдол ашиг аваагүй хэвээр байна вэ?

Бидний хэн нь ч аваагүй өр

Өдөрт нэг доллар гэдэг их мөнгө биш мэт санагдаж болно. Гэвч нийт дүр зургийг харвал байдал өөр. 2025 оны эцэс гэхэд Оюутолгойн өр 19.64 тэрбум долларт хүрсний 6.83 тэрбум нь хуримтлагдсан хүү байв. Нярай хүүхэд, ахмад настныг оролцуулан Монголын нэг иргэнд 5,500 доллараас дээш өр ногдож байна. “Rio Tinto” ажиллаж эхэлснээс хойш монгол хүн бүр 5,500 доллар төлсөнтэй дүйх хэмжээний ачаалал үүрч байгаа бөгөөд энэ нь хагас жилээс дээш хугацааны дундаж цалинтай тэнцэнэ.

Бидний хэн нь ч энэ зээлийг аваагүй. Гэвч манай газрын баялгийн өгөөж улсынхаа хүн амын хэрэгцээнд бус, гадаадын зээлийн төлбөрт зарцуулагдаж байна. Хүү өсөх тусам сургууль, эмнэлэг, замд зарцуулж болох мөнгө зээлдүүлэгчдэд очиж байна. “Rio Tinto” манай зэсийн олборлолт, борлуулалтад голлон хяналт тавьж, удирдлагын төлбөр авдаг бол Монгол Улс 34 хувийн эзэмшлийнхээ төлөө нэг ч доллар аваагүй.

Энэ газрын баялаг хэнийх вэ — Монголын ард түмнийх үү, эсвэл гадаадын корпорацуудынх уу? Манай газрын баялаг хүүхдүүдийнхээ сайн сайхны оронд яагаад бидэнд өр авчирч байна вэ?

Баялаг бидний хөл дор байна

“Rio Tinto”-гийн мэдээлснээр Оюутолгойн хүдрийн нөөц 1.1 тэрбум тонноос давна. Өнөөгийн зах зээлийн үнээр тооцвол түүнд агуулагдах зэс, алт, мөнгөний нийт үнэ 187 тэрбум долларт хүрнэ. Энгийн тооцоо хийе: энэ дүнг Монголын 3.56 сая хүн амд хуваахад нэг хүнд 52,500 доллараас дээш ногдоно.

Дөрвөн ам бүлтэй өрхөд энэ нь ойролцоогоор 210 мянган доллар буюу 750 сая төгрөгөөс дээш хэмжээ юм. Энэ мөнгөөр Сүхбаатарын талбайн ойролцоо байр, шинэ Mercedes-Benz автомашин авч, хүүхдүүдийн сургалтад зориулсан ихээхэн хуримтлалтай болох боломжтой. Эсвэл Улаанбаатарын төвд байр худалдаж аваад өөрийн кафе нээж, байр болон шинэ Toyota Prius авахад хүрэлцэнэ. Гэвч одоогоор энэ баялаг газрын гүнд буй металл хэлбэрээр л байна.

Ийм их байгалийн баялагтай атлаа Монголын мянга мянган өрх яагаад орон сууцтай болохын тулд олон жил мөнгө хуримтлуулсаар байна вэ? Олборлолт, зардал, өр төлсний дараа энэ олон тэрбумын хэд нь үнэхээр манай улсад үлдэх вэ? Монголын ордын хувь заяаг яагаад Лондон, Мельбурнд шийддэг вэ?

Газрын баялаг хөрөнгө оруулагчдыг баяжуулж, харин бидний талх үнэтэй болж байна

Цаасан дээр тэрбум тэрбумаар тооцоо хийж байхад дэлгүүрт төгрөг бүрийг тоолж байна. 2025 онд хонины махны үнэ бараг 16 хувиар өсөж, нэг килограмм нь 17,252 төгрөг болов. Нэг талх 2,707 төгрөгийн үнэтэй болсон бөгөөд арваннэгдүгээр сард талх, нарийн боовны үнэ жилийн дүнгээр 8.5 хувиар өсжээ.

Манай иргэд газрын гүнд нэг километрээс илүү гүнд туйлын хүнд нөхцөлд ажилладаг. Тэдний хүч хөдөлмөрөөр манай газрын хүдрийг олборлон экспортолдог. Гэвч нэн шаардлагатай хүнсний үнийг дэмжихийн оронд орлого барууны зээлийн хүүд зарцуулагдаж байна. Хүү өдөр бүр 10.2 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэнэ.

Ард түмэн маань ажиллаж, газрын баялаг шавхагдаж, гадаадын хувьцаа эзэмшигч компаниа хянаж байна.

Ногдол ашиг төлөхийн оронд “Rio Tinto” олсон мөнгөө нөлөөгөө тэлэхэд зарцуулахаар төлөвлөж байна. Тус компани “Оюу Толгой” хамтарсан үйлдвэрийн хүрээнд Канадын “Entrée Resources”-ийн эзэмшдэг Шивээ-Толгой, Жавхлант гэсэн Монголын хоёр ордыг нэмж ашиглахаар төлөвлөжээ. Монголчууд өөрсдийн газар шороогоос өөрсдийн гараар олборлосон баялгаасаа хүртэх хувиа авахын тулд дахиад хэр удаан хүлээх ёстой вэ?

Анхаарал татахуйц зөрүү

Бүх тоог нэгтгэн харъя. Газрын хэвлий дэх металл нэг хүнд 52,500 долларын үнэ цэнтэй. Харин уурхайн өр нэг хүнд 5,500 доллараас давна. Хувьцааны гуравны нэгээс илүүг эзэмшдэг төр ногдол ашиг огт аваагүй. Харин “Rio Tinto” удирдлагын тогтмол орлого болон манай баялгийг борлуулснаас ашиг хүртэж байна.

Ийм их баялагтай улс маань яагаад хамгийн том ордынхоо хүрээнд олон жилийн өрийн дарамттай тулгараад байна вэ? Үүнд хэн буруутай, хэн засах вэ? Хүүгийн зардал өдөрт 13.6 тэрбум төгрөгөөс 10.2 тэрбум болж буурсан нь эдгээр асуултын хариулт биш. Энэ бол яг тэр хамаарлын арай бага төлбөр төдий юм.

С.ДОРЖ

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
5
ХарамсалтайХарамсалтай
5
ТэнэглэлТэнэглэл
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

13 сэтгэгдэл

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 64.119.16.167

Дорх комментуудаас харахад оросын явуулга амжилттай явж байгаа юм байна???

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 202.131.225.197

Энэ зүгээр л ОТ компанийн авсан зээл шүү дээ. Ямар ч компани зээл аваад төсөл хэрэгжүүлдэг биз дээ. Олсон ашгаараа зээлээ төлөөд дуусгана. Монголын өр, хүн бүрд ногдох өр гэж тархи угаах хэрэггүй. Нээгдээд хэдхэн жил болж байгаа уурхай. Энэ жил ногдол ашиг авахын оронд зээлээ төлж болох л байсан. 3 их наяд төгрөг гэдэг чинь бараг 1 тэрбум ам.доллар. Нөгөө талд ногдох нь 2 тэрбум. Ингээд тэр өрнийхөө 3 тэрбумыг нь энэ ондоо дараад дуусгачих боломжтой байлаа.

Avatar

Зочин 2026-10-26 202.133.76.23

Гэрээгээ шинээр хийгээч. Ийм Т1, өрөнд оруулдаг гэрээг яагаад засдаггүй ……… вэ. Өрөө 9 их наядаартөлөөчээ. Юун ноогдол ашиг. Өргүй болоод авбал дараа нь бидэнд ирэх ашиг одоо авах ноогдол ашгаас хамаагүй ихэснэ биз дээ. Өргүй бол баян Өвчингүй бол жаргал. Өр, өрийн хүү, хүүгийн хүү гэдгээр Рио Тинто Монголын баялагийг өрөндөө тооцож ховх сорж байгааг МАНгарууд ард түмэнд хэлэхээсээ айгаад нуудаг. Тэгээд өчүүхэн төдий шүлс шиг ашиг олсноо далай шиг ашиг олсон мэт рекламдаж цацдаг.

Avatar

Зочин 2026-10-26 202.126.90.82

Наадахаа Баярцогтоос асуулдаа Монгол Оюу толгойгоос ашигаа авч эхлэлээ Оюу толгойд ямарч өр шир байхгүй гээд инээгээд байсан шдээ Oдоо болохоор өртэй гээд байх юм Баярцогт ард түмнийг доромжилоод байгаа юм уу Баярцогтыг байгаа нөхцөлд АНам дээшээ гарахгүй юм бна Ганбаатар ардчилсан намд ороод Баярцогтын доодох болоод дугарч чадахаа болсон бололтой

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 188.162.248.120

дээдэх нь суудалаа олоогуй бол доодох нь хэзээ ч гуйдэлээ олдоггуй гэж Уих гээч худалч хулгайч з**х*й эмс авилгачид хорчид луйварчин, тэр байтугай а******н шургалсан,дахин дахин шургалахыг шунан дурладаг ядаргаатай байгууллагыг тараая !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 66.181.186.131

наад оюу толгойг ямар их ярьдаг юм бэ шууд хаалдаа бүхэл бүтэн тусгаар улс байж хаахгүй дундаас нь мөнгө хулгайлж цуслах гээгүй юм бол шууд хаа

Avatar

Зочин 2026-10-26 202.126.90.221

Ийм тэнэг тогтолцоог хүлээн зөвшшөөрөөд байдаг тэнэгүүдийг монголчууд гэдэг юм. Хүний юмыг гэрээ гэдэг цаасаар ххурч луйварддаг этгээдүүдийг капиталистуу / хувалзууд/ гэдэг юм. Америк тивийн индиануудын газар нутгийг бэлэн хоолтой резевуараар гэрээ гэдэг цаасаар хуурч сольж луйвардсантай яг адил.

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 202.9.41.58

Ийм л гэрээг тухайн үед Ерөнхийлөгч байсан Элбэгдорж, Ерөнхий сайд байсан С.Баяр, сангийн сайд байсан С.Баярцогт нар хийсэн. Тэднээс л асуух хэрэгтэй.

Avatar

Mongolian economist 2026-10-26 174.224.167.77

The reason why Mongolia had a lot of debt is because they insisted on 34% ownership instead of royalties. As a 34% owner of OT, Mongolia is responsible for 34% of the cost to build the infrastructure of OT, which they did not have. As a result, Mongolia had to borrow money to pay for their share of the cost to build the project. This is basic economics / finance 101

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 202.9.41.113

anglichuud hamgiin medrel muutai humuus bolhoor iim yum bolj bga bhda

Avatar

сонгогч 2026-10-26 202.9.46.167

Оюутолгойн баялаг яагаад Монголд ногдол ашгаас илүү өрийн дарамт үүсгэж байна вэ? ГЭВЭЛ: МОНГОЛ УЛС МОРЬ УНАСАН ТОЛГОЙГҮЙ, ЭЗЭНГҮЙ БОЛСНЫ НОТОЛГОО, НӨГӨӨ ТАЛААС ДЭЛХИЙН 1000-НЫ ЛУЙВАР ЯВАГДАЖ БАЙГААТАЙ ХОЛБООТОЙ. ӨӨРӨӨР ХЭЛБЭЛ МОНГОЛ УЛС КОЛОНЧЛОГДОЖ БАЙНА….!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Avatar

Бахархал 2026-10-26 202.126.90.221

Энэ бол монголчуудын бусдаас ялгарах “бахархал” хөх толботой бөгстэй хоосон толгойтой төрсөн ялгарал, 20,000 хувьсагчтай бодлого боддог чадвар

Avatar

Нэргүй 2026-10-26 103.229.122.30

34 хувь нь манайх байх ёстой гэж орилж чарлаж байж 34 хуийг эзэмшсэнээр энэ өр үүссэн гэдэг. Энэ байдалд хүргэсэн ярьдаг бөх, портуун, 10 хувь даваасүрэн нараас асуу л даа

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж